os va flag

os — operatsion tizim bilan gaplashadigan paket: argumentlar, muhit o’zgaruvchilari (environment variables), fayllar. flag esa CLI dasturlarga berilgan bayroqlarni (flag) tartib bilan o’qib beradi.

os.Args

os.Args — dasturga berilgan argumentlarning slice’i. Birinchi element (os.Args[0]) — dasturning o’zining nomi, qolganlari esa haqiqiy argumentlar.

package main
 
import (
    "fmt"
    "os"
)
 
func main() {
    fmt.Println("Dastur:", os.Args[0])
    fmt.Println("Argumentlar:", os.Args[1:])
}

$ go run args.go salom dunyo
Dastur: /tmp/go-build.../args
Argumentlar: [salom dunyo]

Qisqasi: os.Args[0] — dasturning yo’li; haqiqiy argumentlar os.Args[1:] ichida.

Manba / batafsil: pkg.go.dev/os#pkg-variables 

os.Getenv

Muhit o’zgaruvchilari — config uzatishning eng oddiy yo’li. Getenv topilmagan o’zgaruvchiga bo’sh string qaytaradi; LookupEnv esa o’zgaruvchi bor-yo’qligini ham aytib beradi.

package main
 
import (
    "fmt"
    "os"
)
 
func main() {
    port := os.Getenv("PORT")
    if port == "" {
        port = "8080"
    }
    fmt.Println("Port:", port)
}

$ PORT=3000 go run env.go
Port: 3000
$ go run env.go
Port: 8080

Qisqasi: topilmagan o’zgaruvchiga standart qiymat bermoqchi bo’lsangiz, bo’sh stringni tekshiring.

Manba / batafsil: pkg.go.dev/os#Getenv 

Fayl o’qish va yozish

Kichik fayllar uchun os.WriteFile va os.ReadFile juda qulay — bitta qatorda butun faylni yozib yoki o’qib beradi. Ular bayt ([]byte) bilan ishlaydi.

package main
 
import (
    "fmt"
    "os"
)
 
func main() {
    os.WriteFile("salom.txt", []byte("salom fayl\n"), 0644)
 
    data, err := os.ReadFile("salom.txt")
    if err != nil {
        fmt.Println("Xato:", err)
        return
    }
    fmt.Print(string(data))
}

$ go run file.go
salom fayl

Takeaway: kichik fayllarga ReadFile/WriteFile; katta fayllarni bufio bilan oqim qilib o’qing.

Manba / batafsil: pkg.go.dev/os#ReadFile 

flag paketi

flag bilan CLI bayroqlarini e’lon qilamiz: nom, standart qiymat, izoh. flag.Parse() ularni os.Args dan o’qiydi. Bayroqlar pointer qaytaradi.

package main
 
import (
    "flag"
    "fmt"
)
 
func main() {
    name := flag.String("name", "dunyo", "kimga salom")
    count := flag.Int("count", 1, "necha marta")
    flag.Parse()
 
    for range *count {
        fmt.Printf("Salom, %s!\n", *name)
    }
}

$ go run flags.go -name Ali -count 2
Salom, Ali!
Salom, Ali!

Takeaway: flag avtomatik -h/--help va tur tekshiruvini beradi — qo’lda os.Args tahlil qilishdan afzal.

Manba / batafsil: pkg.go.dev/flag 

Keyingi qismda log/slog — strukturaviy loglashni ko’ramiz.